Dla opiekuna — pomoc, którą można podzielić

Nie trzeba robić wszystkiego samemu

Opieka może przynosić bliskość i poczucie sensu, a jednocześnie zmęczenie, złość lub żal. Te doświadczenia mogą występować obok siebie. Trudny dzień nie przekreśla troski o drugiego człowieka. Warto zauważać granice własnych możliwości, zanim codzienne obowiązki całkowicie wyprą odpoczynek i leczenie własnych chorób.

Pomoc najłatwiej zorganizować, gdy prośba jest konkretna. „Potrzebuję wsparcia” można zamienić na: „Czy możesz przyjść w środę od 16 do 18, żebym mógł pójść na swoją wizytę?”. Osoba mieszkająca daleko także może przejąć zadanie, na przykład umawianie terminów lub przygotowanie zakupów.

Rozpisz opiekę na widoczne zadania

Zrób prostą listę spraw powtarzających się w tygodniu. Obok zadania zapisz osobę odpowiedzialną i zastępstwo. Nie używaj ogólnego hasła „wszyscy pomogą”, jeśli nikt nie wie, kiedy przyjść. Wspólne ustalenia najlepiej przechowywać w jednym miejscu, do którego mają dostęp osoby uczestniczące w opiece.

Uwzględnij obowiązki, których zwykle nie widać: pilnowanie recept, transport, kontakt z placówkami i planowanie posiłków. Samo rozdzielenie wizyt towarzyskich może nie odciążyć osoby, która nadal musi wszystko pamiętać i koordynować.

• Czynność: zakupy. Odpowiedzialny: konkretna osoba. Termin: ustalony dzień.
• Czynność: towarzyszenie podczas spaceru. Ustalona długość i bezpieczna trasa.
• Czynność: transport na wizytę. Potwierdzenie terminu i dokumentów.
• Czynność: zastępstwo dla głównego opiekuna. Jasny początek i koniec dyżuru.

Plan zastępstwa na zwykły dzień i na kryzys

Przygotuj krótką kartę przekazania opieki. Powinna mówić, jak zwracać się do osoby, co ją uspokaja, jak się porusza i z czym potrzebuje pomocy. Informacje medyczne przechowuj bezpiecznie i udostępniaj tylko tym, którzy rzeczywiście potrzebują ich do opieki.

Zastępstwo dobrze wprowadzać stopniowo, kiedy nie ma nagłej sytuacji. Krótkie wspólne spotkanie pozwala poznać rytm domu. Osoba przejmująca pomoc powinna wiedzieć, gdzie jest lista leków i numer kontaktowy, a także czego nie robić bez uzgodnienia.

• Dane osoby kontaktowej i druga osoba na wypadek braku odpowiedzi.
• Najważniejsze potrzeby i zwyczajny rytm dnia.
• Aktualne zalecenia oraz sposób potwierdzania podania leków.
• Informacja, co wymaga telefonu do opiekuna, a co pilnej pomocy.

Odpoczynek wpisany do planu

Przerwa jest bardziej realna, gdy ma termin i osobę, która w tym czasie przejmie obowiązki. Może być krótka, ale powinna pozwalać odejść od stałej gotowości. Jeśli osoba chorująca nie może zostać sama, najpierw zorganizuj obecność kogoś odpowiedniego.

Nawracająca bezsenność, wyczerpanie, utrzymujący się smutek, drażliwość lub rezygnacja z własnego leczenia są powodami, by porozmawiać z lekarzem lub psychologiem. Nie trzeba czekać, aż pojawi się całkowite załamanie. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa wezwij pomoc pod 112.

Gdzie zacząć szukanie wsparcia

Możesz poprosić lekarza o pomoc w nazwaniu potrzeb opiekuńczych, a lokalny ośrodek pomocy społecznej o informację o dostępnych usługach. Zakres i warunki są różne, dlatego pytaj o aktualne możliwości, dokumenty, koszty i czas oczekiwania. Ustalenie, że rodzina potrzebuje więcej wsparcia, nie jest oceną jej zaangażowania.

Ogólnopolska infolinia 800 201 801 pomaga osobom z chorobami otępiennymi i ich opiekunom znaleźć formy pomocy. Można zapytać o wsparcie psychologiczne oraz informacje dotyczące pomocy w regionie. Szczegółowe godziny podano na stronie kontaktowej tego serwisu.

Co można przekazać już dziś

Wypisz jedną czynność, której nie musisz wykonywać osobiście, i jedną osobę, z którą możesz ją omówić. Wyjaśnij, co oznacza zakończenie zadania, aby nie wymagało później ponownego organizowania przez ciebie. Ustalcie również, jak poinformować się o zmianie planu. To prosty początek budowania pomocy, którą można utrzymać.

Ustal, kto może otrzymywać informacje

Towarzyszenie w opiece, dostęp do informacji o zdrowiu i dostęp do dokumentacji to odrębne kwestie. Pacjent może upoważnić wskazaną osobę; warto omówić z placówką zakres i sposób zapisania takiego upoważnienia. Nie zakładaj, że sam stopień pokrewieństwa daje każdemu członkowi rodziny jednakowy dostęp do wszystkich danych. Gdy pacjent nie może wyrazić woli, zastosowanie mogą mieć szczególne zasady przekazywania informacji osobie bliskiej — ustal je z personelem.

Upoważnienie do informacji lub dokumentacji nie jest automatycznie uprawnieniem do podejmowania wszystkich decyzji medycznych. Jeżeli stan pacjenta utrudnia świadome wyrażenie woli, personel powinien wyjaśnić zasady właściwe dla danej sytuacji. Nie próbuj rozstrzygać złożonej kwestii reprezentacji wyłącznie na podstawie ogólnego poradnika.